Захирагчийн намтар · Түрэгийн хаант улсууд

Күлтегин

Тегин (ханхүү жанжин)

Төрсөн
МЭ 684
Нас барсан
МЭ 731
Захирсан
МЭ 716–731 (жанжны хувьд)
Улс
Түрэгийн хаант улс (Хоёрдугаар / Зүүн)

Тойм

Билгэ хааны дүү Күлтегин бол Хоёрдугаар Түрэгийн хаант улсын тэргүүлэх жанжин байв. Тэрээр хэзээ ч хаган цол бариагүй ч 716 онд Капаганы хүүг түлхэн унагаж, ахаа хаан ширээнд суулгасан. 732 онд босгосон түүний дурсгалын бичээс Түрэгийн түүхийн үндсэн баримт бичгүүдийн нэг юм.

Эрх мэдэлд гарсан нь

Күлтегин залуугаасаа авга ах Капаганы дор тулалдаж байв. 716 онд тэрээр Капаганы хүү Инэл болон түүний дэмжигчдийг алж, Билгэг хаган болгосон.

Засаглал ба үйл хэрэг

  • Түргэш, Кыргыз, Карлук, Тогуз огузын эсрэг аян дайнд цэргийг удирдсан
  • 716 оноос ахынхаа дор Түрэгийн цэргийг удирдсан

Өв

Күлтегин 731 онд нас баржээ. Билгэ 732 онд Орхон голын хөвөөнд дурсгалын сүм болон Күлтегиний бичээсийг Тангийн Сюаньзун хааны илгээсэн хятад бичвэрийн хамт босгосон. 1889 онд дахин олдож, 1893 онд Вильгельм Томсен тайлсан энэ бичээс эртний түрэг хэлний анхны уншигдах бичвэрүүдийг өгсөн.