Тойм
Батын ач Мөнхтөмөр 1266–1280 онд Алтан Ордыг захирсан. Тэрээр их хааныг дурдалгүйгээр өөрийн нэрээр зоос цутгасан анхны хаан бөгөөд энэ нь Ордын бие даасан байдлыг тэмдэглэсэн. Тэрээр Оросын сүмд татвараас чөлөөлөх эрх олгож, Генуячуудад Каффад суурьшихыг зөвшөөрсөн.
Эрх мэдэлд гарсан нь
Бэрхийг нас барсны дараа Зүчийн удмын язгууртнууд хэдэн сар маргасны эцэст гурван нэр дэвшигчээс Мөнхтөмөрийг сонгосон; зарим сурвалжид Бэрх түүнийг өв залгамжлагчаар нэрлэсэн гэдэг. Тэрээр Батын хүү Тогоканы хүү, эх нь Ойрад хүн байв.
Засаглал ба үйл хэрэг
- Өөрийн нэр, тамгатай мөнгөн зоос гаргасан
- 1267 онд Оросын сүмийг татвараас, лам нарыг нь цэргийн албанаас чөлөөлсөн
- Рашид ад-Дины 1269 онд Таласт болсон гэж тэмдэглэсэн, Мавераннахрыг хуваасан уулзалтад Хайду, Цагаадайн хаан Барак нарын хамт оролцсон
- 1275–1280 орчим татвар төлөх нөхцөлтэйгээр Генуячуудад Крымын Каффаг түрээслэхийг зөвшөөрсөн
- Ногайг Византийн эзэн хаан VIII Михаилын охин Евфросинатай гэрлүүлж, Византид хамгийн ойр нутгийг түүнд өгсөн
Өв
Мөнхтөмөр 1280 онд Польшийн эсрэг бүтэлгүй аяны дараа Сарайд нас барсан. Ах дүү Тудаамөнх нь түүнийг залгамжилсан. Түүний засаглал Алтан Ордыг өөрийн мөнгөн тэмдэгт, сүмийн бодлого, худалдаатай тусгаар улс болгон тогтоосон.