Түүх, соёлын өв · Киданы үе
Хар бух балгас
Хар бух голын эрэгт орших Киданы үеийн суурингийн чулуун хэрэм; дотор нь XVII зууны Монгол хийдийн туурь бий.
- Байршил
- Дашинчилэн, Булган аймаг
- Үе
- Киданы үе
- Он цаг
- 1998 оноос улсын хамгаалалтад
- Газрын зураг
- 47.890° N, 103.900° E
Түүх
Хар бух балгас Хар бух голын гүүрний дэргэд, Дашинчилэн сумын төвөөс 12 орчим км зайд оршдог. Эх сурвалжуудад суурин анх Киданы үед баригдсан гэж үздэг. Барилгууд нь галт уулын базальт, тээрмийн чулуу, тунамал чулуулгийг давхарлан өрж барьсан бөгөөд ул мөр нь 500 орчим м² талбайг хамардаг.
XVII зуунд Монголчууд хуучин хэрмийн дотор чулуун хийд барьжээ. Туурийн ойролцоо эрдэмтэн Пэрлээ XIV–XV зууны үед хамаарах, модны холтос дээр бичсэн, судар, дүрэм журам, монгол бичгийн гарын авлага агуулсан эмхтгэл олсон. Тус газар 1998 оноос улсын хамгаалалтад байна.
Үзэх зүйл
- Суурингийн давхарласан чулуун хэрэм
- Дотор талын XVII зууны хийдийн туурь
Аялал
- Дашинчилэн сумын төвөөс 12 орчим км; нэг сумын нутагт орших Цогт тайжийн Цагаан байшинтай хамт үзээрэй.
- Үйлчилгээ байхгүй; хэрэм дээр авирахгүй байгаарай.
Тухайн бүсийн бусад газар
Хойд Монгол
Чин улсын үе
Амарбаясгалант хийд
Чин улсын эзэн хаад Занабазарын шарилыг залах газар болгон бариулсан, Монголын томоохон Буддын хийдүүдийн нэг.
Байгалийн дурсгалт газар
Хөвсгөл нуур
Оросын хилийн ойролцоо, ой, уулсын дунд оршдог, 136 км урт, усны эзэлхүүнээрээ Монголын хамгийн том цэнгэг усны нуур.
Хойд Юань улсын үе
Цогт тайжийн Цагаан байшин
Халхын язгууртан, яруу найрагч, Лигдэн хааны холбоотон Цогт тайжийн 1601 онд бариулсан ордны туурь.
Хүрэл зэвсгийн үе
Уушгийн өврийн буган хөшөө
Монголын хүрэл зэвсгийн үеийн буган хөшөөний хамгийн шилдэг бүлгийн нэг; 2023 оноос ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвийн нэг хэсэг.