Монголыг нээ
Хаант улсуудын эх нутаг
Энэ сайтад өгүүлэх түүхийн ихэнх нь Монголын тал нутагт өрнөсөн. Хаад, хаганууд шийдвэрээ гаргаж байсан газарт нийслэл, бичээс, хийд, тахилгат уулс өнөөг хүртэл оршсоор байна; тэдний амьдралын хэв маягийг тодорхойлсон нуур, уул, цөлийн дунд. Түүхэн газар бүр холбогдох захирагч, кейстэй холбогдсон бөгөөд газар бүрд аялах практик зөвлөмж бий.
- 35
- 8
- 21
- 330
7 газар
Орхоны хөндий
Тал нутгийн эзэнт гүрнүүдийн өлгий: Түрэг, Уйгур, Монголын нийслэлүүд Хархорин хотын орчимд бие биеэсээ нэг өдрийн зайд оршдог.
Монголын эзэнт гүрэн · Өвөрхангай
Хархорум
Өгөдэй хаан 1235 онд хэрэм бариулсан, Евразийн өнцөг булан бүрээс элч төлөөлөгч ирдэг байсан Монголын эзэнт гүрний нийслэл.
Халхын хант улсууд · Өвөрхангай
Эрдэнэ Зуу хийд
Абтай Сайн хаан 1585 онд Хархорумын туурийн чулуугаар бариулсан, Монголд хадгалагдан үлдсэн хамгийн эртний Буддын хийд байх магадлалтай.
Хоёрдугаар Түрэгийн хаант улс · Архангай
Хөшөө Цайдам ба Орхоны бичээс
Күлтегин, Билгэ хаганы дурсгалын цогцолбор; тэдгээрийн бичээс нь Түрэг хэлээрх хамгийн эртний бичвэрүүдийн нэг.
Уйгурын хаант улс · Архангай
Хар Балгас (Орду-Балык)
Монголын тал нутгийн анхны жинхэнэ хотуудын нэг, 840 онд Енисейн Хиргисүүд сүйтгэсэн Уйгурын хаант улсын нийслэлийн туурь.
Халхын хант улсууд · Өвөрхангай
Төвхөн хийд
Монголын Буддын шашны анхны тэргүүн Занабазарын Орхоны хөндийг өндрөөс харсан уулын оройн бясалгалын хийд.
Байгалийн дурсгалт газар · Өвөрхангай
Орхоны хүрхрээ
Орхон гол эртний лаавыг зүсэн тогтсон хавцал руу 24 метрийн өндрөөс унадаг, Монголын хамгийн өргөн хүрхрээ.
Халхын хант улсууд · Өвөрхангай
Шанх хийд
Залуу Занабазарын 1647 онд байгуулсан хийд; гол сүм нь хэлмэгдүүлэлтийг даван гарсан бөгөөд нэгэн үе Чингис хааны хар сүлд энд хадгалагдаж байжээ.
8 газар
Улаанбаатар ба орчим
Хийд, бичээс, Хустайн тахь: бүгд нийслэлээс хэдхэн цагийн зайд.
Хоёрдугаар Түрэгийн хаант улс · Улаанбаатар
Тоньюкукийн бичээс
Түрэгийн дөрвөн хаганы зөвлөх Тоньюкукийн босгосон, Түрэгүүдийн сэргэлтийг өгүүлсэн хоёр хөшөө; хамгийн эртний Түрэг бичвэрийн нэг.
Богд хаант Монгол Улс · Улаанбаатар
Богд хааны өвлийн ордон
Монголын сүүлчийн хаан Богд хааны дөрвөн ордноос өнөөг хүртэл хадгалагдсан цорын ганц ордон.
Чин улсын үе ба Богд хаант Монгол Улс · Улаанбаатар
Гандан хийд
Богд хаан 1911 оны тусгаар тогтнолыг тэмдэглэн Мэгжид Жанрайсэгийн их сүмийг бариулсан, Монголын тэргүүн Буддын хийд.
Чин улсын үе · Төв
Манзушир хийд
Богд хан уулын өвөрт орших, 1937 оны хэлмэгдүүлэлтээр сүйтгэгдсэн томоохон хийдийн туурь.
Байгалийн дурсгалт газар · Төв
Хустайн нуруу
1992 онд тахь буюу Пржевальскийн адууг байгальд нь эргүүлэн нутагшуулсан, Улаанбаатараас баруун тийш орших тал хээр, уулархаг нутаг.
Чин улсын үе ба Богд хаант Монгол Улс · Улаанбаатар
Чойжин ламын сүм
Богд хааны дүү, Улсын Чойжин ламын сүмийн цогцолбор; 1938 оноос Улаанбаатарын төвд музей болгон хадгалагдаж байна.
Орчин үеийн хөшөө · Төв
Чингис хааны морьт хөшөө
Домогт өгүүлснээр Чингис хаан алтан ташуур олсон газарт 2008 онд босгосон, 40 метр өндөр, зэвэрдэггүй гангаар хийсэн морьт хөшөө.
Байгалийн дурсгалт газар · Улаанбаатар
Горхи-Тэрэлж
Нийслэлээс ойрхон орших хадат тогтоц, ой мод, Тэрэлж, Туул гол бүхий нутаг; Мэлхий хадаараа хамгийн алдартай.
3 газар
Хэнтий
Чингис хааны төрсөн нутаг, Балдан Бэрээвэн хийд: зүүн хойд нутгийн уул, голын хөндий.
Монголын эзэнт гүрэн · Хэнтий
Бурхан Халдун уул
Залуу Тэмүжин хоргодсон, «Монголын нууц товчоо»-нд 27 удаа дурдагдсан Монголын хамгийн тахилгат уул.
Монголын эзэнт гүрэн · Хэнтий
Дэлүүн Болдог
Онон-Балжийн байгалийн цогцолборт газарт, Дадлын ойролцоо орших, Чингис хааны төрсөн газар хэмээн нэрлэгддэг хэд хэдэн газрын нэг толгод.
Халхын хант улсууд · Хэнтий
Балдан Бэрээвэн хийд
Нэгэн цагт бараг 8000 ламтай, Монголын хамгийн том хийдүүдийн нэг байсан; 1937 онд сүйтгэгдэж, Хэнтийн алслагдсан хөндийд хэсэгчлэн сэргээгдсэн.
5 газар
Хойд Монгол
Булган, Сэлэнгэ мөрнөөс Хөвсгөл нуур хүртэлх хойд нутгийн хийд, туурь, хөндий, нуурууд.
Чин улсын үе · Сэлэнгэ
Амарбаясгалант хийд
Чин улсын эзэн хаад Занабазарын шарилыг залах газар болгон бариулсан, Монголын томоохон Буддын хийдүүдийн нэг.
Байгалийн дурсгалт газар · Хөвсгөл
Хөвсгөл нуур
Оросын хилийн ойролцоо, ой, уулсын дунд оршдог, 136 км урт, усны эзэлхүүнээрээ Монголын хамгийн том цэнгэг усны нуур.
Хойд Юань улсын үе · Булган
Цогт тайжийн Цагаан байшин
Халхын язгууртан, яруу найрагч, Лигдэн хааны холбоотон Цогт тайжийн 1601 онд бариулсан ордны туурь.
Хүрэл зэвсгийн үе · Хөвсгөл
Уушгийн өврийн буган хөшөө
Монголын хүрэл зэвсгийн үеийн буган хөшөөний хамгийн шилдэг бүлгийн нэг; 2023 оноос ЮНЕСКО-гийн Дэлхийн өвийн нэг хэсэг.
Киданы үе · Булган
Хар бух балгас
Хар бух голын эрэгт орших Киданы үеийн суурингийн чулуун хэрэм; дотор нь XVII зууны Монгол хийдийн туурь бий.
4 газар
Хангайн нуруу
Төв Монголын галт уулын нуур, ой, өндөр уулын бэлчээр, хийдийн хот Цэцэрлэг.
Байгалийн дурсгалт газар · Архангай
Тэрхийн Цагаан нуур
Хорго галт уулын лаав хаасны улмаас үүссэн, Хангай дахь байгалийн цогцолборт газрын гол чимэг болсон өндөр уулын нуур.
Халхын хант улсууд · Архангай
Зая гэгээний хийд
Цэцэрлэг дэх Зая бандидын шугамын хийд; XVII зууны сүмүүдэд нь Архангай аймгийн музей байрладаг.
Байгалийн дурсгалт газар · Булган
Хөгнө хан уул
Улаанбаатараас Хархорин явах замд, Элсэн тасархайн дэргэд, тал хээр тайгатай нийлдэг тахилгат уул.
Байгалийн дурсгалт газар · Архангай
Өгий нуур
Архангай дахь гүехэн тал хээрийн нуур; Рамсарын намгархаг газар, нүүдлийн нугас, галуу, хунгийн буудал.
2 газар
Баруун Монгол
Алс баруун нутгийн их нуур, хотгорууд: Увс нуураас Алтайн бэл дэх Хар-Ус нуур хүртэл.
Байгалийн дурсгалт газар · Увс
Увс нуур
Оростой хамтран эзэмшдэг, ЮНЕСКО-д бүртгэлтэй сав газрын төвд орших гүехэн давстай нуур; талбайгаараа Монголын хамгийн том нуур.
Байгалийн дурсгалт газар · Ховд
Хар-Ус нуур
Ховд хотоос 25 орчим км зайд, Хар-Ус нуурын байгалийн цогцолборт газарт орших баруун Монголын их нууруудын нэг.
6 газар
Говь
Өмнөд нутгийн элсэн манхан, мөсөн хавцал, чулуужсан олдворын хад, зүүн Говь дахь Данзанравжаагийн хийд.
Байгалийн дурсгалт газар · Өмнөговь
Хонгорын элс
80 метр хүртэл өндөр, хөдлөх элсний дуу чимээгээрээ алдартай, өмнөд Говийн их элсэн манхан.
Байгалийн дурсгалт газар · Өмнөговь
Ёлын ам
Өвөл бүр мөс тогтдог, ёлын нэрээр нэрлэгдсэн Говийн уулс дахь гүн нарийн хавцал.
Цэрдийн галавын сүүлийн үеийн олдвор · Өмнөговь
Баянзаг
1920-иод онд Рой Чепмен Эндрюсийн экспедицүүд үлэг гүрвэлийн өндгийг анх олсноор алдаршсан Говийн улаан элсэн чулуун хад.
Чин улсын үе · Дорноговь
Хамарын хийд
Яруу найрагч, Нингмагийн багш Данзанравжаагийн 1820 онд байгуулсан, 1937 онд шатаагдаж, 1990 оноос хойш сэргээгдсэн Говийн хийд.
Халхын хант улсууд · Дундговь
Онгийн хийд
Онги голын хоёр эрэгт нүүр тулан оршдог, нэгэн цагт 1000 гаруй ламтай байсан, 1939 онд сүйтгэгдэж, аажмаар сэргээгдэж буй ихэр хийд.
Байгалийн дурсгалт газар · Дорноговь
Их Нартын байгалийн нөөц газар
Дорноговийн цөлөрхөг хээр дэх хадат цохио, жалга бүхий нутаг; ховор амьтан аргаль хонины гол нутаглах газрын нэг.
Аймаг, сумд
Аймаг бүрийн хөтөч
Монголын 21 аймаг, нийслэлийн гол үзүүлэлт, үзэх газар, аялах улирал, 2025 оны хүн амын тоотой нийт 330 сум, мөн үзэх зүйл ихтэй сумдын дэлгэрэнгүй хөтөч.
Улаанбаатар
Улсын хүн амын бараг тал нь амьдардаг, ихэнх аяллын эхлэл болдог нийслэл.
Төвийн бүс
Сэлэнгийн ойгоос Дорноговь, Өмнөговийн цөл хүртэл, нийслэлийг тойрсон төв нутаг.
Хангайн бүс
Орхоны хөндий, Хөвсгөл нуурыг багтаасан уул, ой, голын хөндийн нутаг.
Баруун бүс
Алтайн нуруу, их нуурууд, угсаатны хувьд хамгийн олон янз бүс.