Хөшөө Цайдам ба Орхоны бичээс

Түүх

730-аад онд Хоёрдугаар Түрэгийн хаант улс Орхоны хөндийд хоёр том дурсгалын цогцолбор босгожээ: нэгийг нь 731 онд нас барсан хан хүү, жанжин Күлтегинд, нөгөөг нь түүний ах, 734 онд нас барсан Билгэ хаганд зориулсан. Чулуун хөшөөнүүдэд нь эртний Түрэгийн руни бичгээр урт бичээс, ар талд нь хятад бичвэр бий.

Бичээсүүд Түрэгүүдийн түүх, тэдний Тан улсад захирагдаж, дахин сэргэсэн тухай өгүүлж, хойч үеэ Хятадын «чихэрлэг үг, зөөлөн торго»-ноос болгоомжлохыг сануулдаг. Эдгээр нь Түрэг хэлээрх хамгийн эртний бичвэрүүдийн нэг бөгөөд Түрэгийн улс төрийн өвөрмөц байдлын үндэс суурь болсон баримт бичиг юм.

Хөшөөнүүдийг 1889 онд Оросын судлаач Николай Ядринцев дахин илрүүлж, бичгийг нь 1893 онд Данийн эрдэмтэн Вильгельм Томсен тайлсан. 2008 онд Туркийн дэмжлэгтэйгээр баригдсан Түрэгийн музей эх дурсгалуудыг хамгаалахаар нээгдэж, дурсгалын цогцолборуудад хуулбарыг нь байрлуулсан.

Үзэх зүйл

• Түрэгийн музейд хадгалагдаж буй Күлтегин, Билгэ хаганы эх хөшөөнүүд
• Задгай тал дахь хөшөөний хуулбарууд, дурсгалын цогцолборын үлдэгдэл
• Зуу гаруй жилийн малтлагын олдворууд

Аялал

• Хархорингоос хойш 40 орчим км, Архангай аймгийн Хашаат суманд оршдог; ихэнх зочид Хархорингоос өдрийн аяллаар ирдэг.
• Хүрэхэд жийп эсвэл аяллын машин хамгийн тохиромжтой.
• Ялангуяа зуны улирлаас бусад үед музейн цагийн хуваарийг урьдчилан тодруулаарай.

Зай, замын хугацаа ойролцоо. Аялахаасаа өмнө газар дээрх нөхцөл байдал, ажиллах цаг, шаардлагатай зөвшөөрлийг шалгаарай.